جام ملتهای اروپا ۲۰۰۴ یا یورو ۲۰۰۴، دوازدهمین دوره مسابقات جام ملتهای اروپا بود که بین روزهای (۱۲ ژوئن – ۴ ژوئیه ۲۰۰۴) و در ۸ شهر از کشور پرتغال برگزار شد.
در این مسابقات ۱۶ تیم نیز حضور داشتند. پرتغال بهعنوان تیم میزبان و ۱۵ تیم در بازیهای مقدماتی انتخاب شدهاند. تیم ملی فوتبال لتونی نخستین بار بود که به مرحلهٔ گروهی این مسابقات رسیده بود.
این جام، شگفتیهای زیادی داشت، آلمان، ایتالیا و اسپانیا در مرحلهٔ گروهی حذف شدند. فرانسه در حالیکه مدافع عنوان قهرمانی این مسابقات بود، در مرحلهٔ یک چهارم نهایی در مقابل یونان شکست خورد و حذف شد. یونان که پس از ۲۴ سال و برای دومین بار موفق به حضور در مسابقات جام ملتهای اروپا شده بود، در نهایت توانست با غلبه بر حریفان خود، قهرمان این مسابقات شود.
مرحله مقدماتی جام ملتهای اروپا ۲۰۰۴ از سپتامبر ۲۰۰۲ تا نوامبر ۲۰۰۳ با حضور ۵۰ تیم که قرعهکشی آن در تاریخ ۲۵ ژانویه ۲۰۰۲ برگزار شد، در ده گروه پنج تیمی که بازیهای آن مرحله به صورت رفت و برگشت بوده انجام شدهاست. تیمهای اول هر گروه (۱۰ تیم) به صورت مستقیم وارد این مسابقات شدهاند و تیمهای دوم هر گروه به پلیآف رفته و به صورت رفت و برگشت به مصاف یکدیگر رفته و برندگان آنها نیز وارد این مسابقات شدند.
۱۶تیمی که در مرحله نهایی این تورنمنت حضور داشتند، عبارتند از:
دیدار فینال یورو ۲۰۰۴ در تاریخ ۱۴ تیر ۱۳۸۳ (۴ ژوئیه ۲۰۰۴ میلادی) در شهر لیسبون، بین تیمهای ملی فوتبال یونان و پرتغال برگزار شد.
این دو تیم در مرحله گروهی و در گروه A این مسابقات با یکدیگر همگروه بودهاند و علاوه بر انجام این دیدار که فینال و آخرین بازی این مسابقات بود، در اولین بازی یعنی بازی افتتاحیه این مسابقات هم با یکدیگر روبهرو شدند که با نتیجه دو بر یک به نفع یونانیها رقم خورد.
قضاوت دیدار افتتاحیه بر عهدهٔ پیرلوئیجی کولینا داور ایتالیایی بود و در این مسابقه که در شهر پورتو برگزار شد، نزدیک به ۴۹٬۰۰۰ تماشاگر در ورزشگاه حضور داشتند.
در واقع بازی اول و آخر این دوره از مسابقات (افتتاحیه و اختتامیه)، مابین همین دو تیم بودهاست. بنابراین پرتغالیها در اندیشهٔ انتقام دیدار افتتاحیه از یونان بودند.
در مسابقهٔ فینال حساس و نفس گیر، تیم ملی فوتبال یونان که دومین حضورش را در این مسابقات پس از جام ملتهای اروپا ۱۹۸۰ تجربه میکرد، با گل دقیقهٔ ۵۷ که توسط آنجلوس چاریستیس به ثمر رسید، موفق به شکست یک بر صفر پرتغال شد و توانست اولین عنوان قهرمانیاش را در این مسابقات با سرمربیگری اتو ریهاگل جشن بگیرد و شگفتیساز این دوره از مسابقات جام ملتهای اروپا شود. در نهایت تیم پرتغال که از امتیاز میزبانی این دوره از مسابقات برخوردار بود و امیدوار بود تا بتواند اولین جام خود را در این مسابقات بالای سر ببرد، از کسب عنوان قهرمانی بازماند. یونانیها اولین گل و آخرین گل این مسابقات را به ثمر رساندند.
تعداد تماشاگرانی که در مسابقه فینال در ورزشگاه حضور داشتهاند ۶۲٬۸۶۵ اعلام شدهاست. قضاوت این دیدار بر عهدهٔ مارکوس مرک داور مطرح آلمانی بودهاست.
نکتهٔ جالب آنکه پیش از شروع مسابقات یورو ۲۰۰۴ شانس تیم یونان برای رسیدن به قهرمانی این مسابقات یک به ۱۵۰ام (در حد نزدیک به صفر) ارزیابی میشد. یونانیها از خط دفاع مستحکمی در این مسابقات برخوردار بودند که یکی از عوامل مهم در موفقیت آنها نیز قلمداد میشد.
ورزشگاهها
این مسابقات در ۱۰ ورزشگاه که در ۸ شهر واقع بودند، برگزار شد. این اولین مسابقات جام ملتهای اروپایی بود که در آن بیش از ۸ ورزشگاه میزبان مسابقات هستند. بزرگترین ورزشگاه میزبان در شهر لیسبون قرار داشت که ظرفیت آن ۶۵٬۶۴۷ نفر بود و فینال هم در آن برگزار شد.
مرحله حذفی مسابقات شامل ۸ تیم واجد شرایط از مرحله گروهی یعنی تیمهای اول و دوم هر چهار گروه بود. در صورتیکه دو تیم در وقت قانونی به تساوی میرسیدند، دو وقت اضافهٔ ۱۵دقیقهای با قانون گل نقرهای برگزار میشد. در صورت تساوی در وقتهای اضافه، ضربات پنالتی تیم برنده را مشخص میکرد.
کیناس، پسری است که نماد رسمی مسابقات جام ملتهای اروپا ۲۰۰۴ بود.
این نماد شامل رنگهای پرچم کشور پرتغال و تیم ملی فوتبال پرتغال (میزبان مسابقات) یعنی پیراهن قرمز و شورت سبز همراه با کفشهای سفید طراحی شدهاست که همواره در حال بازی فوتبال است.
کیناس نماد انرژی جوانان پرتغال و نماد بیقراری مثبت، شور، شوق و اشتیاق آنها به فوتبال بود.
او همچنین به عنوان نماد و سمبل تلاش، انگیزه، نوع دوستی و اوج تکنیک و مهارت فوتبال انتخاب شده بود.
کیناس در تاریخ ۲۹ مارس ۲۰۰۳ در پورتو با هدف شور و انرژی، بهطور رسمی رونمایی شد. این نماد توسط برادران وارنر ساخته شدهاست.